Menyang kontèn

Kaca:Kitab Primbon Betaljemur Adammakna.pdf/252

Saka Wikisumber
Kaca iki wis divalidasi
MAHA SANDHI WARA DARMA

Pramila katelah Maha Sandhi Wara Darma, inggih awit saking anggenipun minangka ambiwarakaken darmaning narendra, wiwaraning basa sesandhi piwulang Dalem Nata, inggih piwulang Dalem ingkang dinapur ing pralampita, tata ra kiting Karaton Dalem Ngayugyakarta Hadiningrat sauparengganipun, Kagungan Dalem upacara, Kagungan Dalem beksa bedhaya srimpi, inggih Srimpi Renggawati, Beksan Lawung Trunajaya, Beksan Guntur Segara, Beksan Tuguwasesa, Beksan Enjer, Busananing lelangen Dalem Ringgit, Beksa Langen Wiraga, lan sapanunggalanipun.

Sadaya punika mesi kawruh lahir batin, piwulang luhur sangkan paraning dumadi, ingkang gerban dados penuntuning sadaya putra santana, kulawarga sumrambah dhateng para kawula Dalem amrih sageda buntas kawruh mahanani luhur samudayanipun.

Pambabaring piwulang Dalem wau awit saking kawicaksanan Dalem Kangjeng Pangeran Harya Tjakraningrat, anggenipun mundhi dhawuh Dalem Nata, Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun. Kangjeng Sultan Hamengkubuwana ingkang jumeneng kaping V, sarta sarembag kaliyan rujuming Karaton Dalem nalika Sumanten inggih punika GPH Mangkubumi, BPH Suryawijaya, BPH Suryanagara, Mas Tumenggung Mangunagaga, Kyai Haji Kassan Bessari ngulama ageng, ingkang lajeng kawedharaken malih ingkang langkung tlesih dening Raden Ngabehi Karhasmara, sarta Raden Soemodidjojo, ing sapunika kawuryan malih dening canggah Dalem KPH Tjakraningrat Ir Wibatsu Harianto Sumbogo inggih RW Radyo Soembogo.

Wedharing piwulang punika sokur bage saged jinurung anyarengi kaliyan mangsa kalanipun kuwasa ambrastha dhateng piandel ingkang namung tiru-tiru utawi namung wewaton saking saungeling serat-serat yeyasanipun para wicaksaneng budi ingjaman kina, nanging ingkang pamaosipun wau tanpa mawi kasuraos, ing mangka serat-serat wau sanyatanipun ngemot sawarnaning piwulang ingkang sakalangkung maedahi. Sarehning pangrumpakaning piwulang wau sami jinejer dados adeging pralampita, basa paribasan lan sesaminipun, mila bilih badhe ngawuningani kedah sarana kasuraos kanthi landheping pamikir pribadi. Dados samangsa finampenan walaka namung miturut saungeling serat-serat wau temtu dereng saged angungkabi pikajenging suraosipun ingkang sejati, puwara mahanani wontening piandel ing-kang kawastanan gugon tuhon.

Angengeti kawontenan ingkang makaten punika, mila wontening piwulang salebeting kitab-kitab utawi kang jinéjer ing pralampita perlu dipun ungkabi, murih sageda dipun wuningani punapa ingkang dados suraosipun. Mila makaten awit wontening sedaya serat-serat sarta piwulang punika sanyata sami rinumpaka ing lelungidan.

Kados pundi kawontenanipun, menggah wontenipun tatanan panggelaring piwulang wan punapa inggih wonten pigunanipun tumrap gesang kita, murih tats tentrem lan manggih karaharjan. Bab punika nyumanggakaken, margi wontenipun piwulang wau saged newuhaken pangertosan warni kalih, inggih punika pangertosan ingkang ngenggeni ing kaleresan, lan pangertosan ingkang duramung ing panasaran.

Kawontenan makaten wau nama mboten aneh, sehat miturut panggelaring sadaya piwulangipun para parameng kawi punika prasasat mboten wonten tembung

247