Sumur Pengadil
Ora nganti sajam kepungkur Pak Lurah njlentrehake bab sumur tuwa sing saiki minangka sumur pengadil, warga sing mau padha ora percaya, banjur percaya. Ya, amarga lagi wae ana kedadeyan kang nggegirisi, Pak Badrun kang raup nganggo banyu sumur kuwi raine banjur gosong lan kisut. Dene bubar ngombe banyu sumur kuwi, awake langsung bungkuk kaya wong kang lagi nggendhong barang kang abot ing gegere.
"Jebul bener pangirane Pak Lurah, Pak Badrun ora gelem ngaku yen dheweke wis nilep dhuit kas desa asile ngedol glugu," ujare Pak Dana. "Inggih, saniki mang tingali nika, kaya wong tuwa banget awak lan raine," ujare Pak Bari ngematake Pak Badrun kang liwat ing ngarep omahe. Ora suwe saka kedadeyan kuwi, andhahane Pak Lurah diganti wong-wong kang bisa dipercaya. Carane milih, ora mung manut pinter lan dhuwure le sekolah, nanging kang luwih penting kejujurane. Sumur pengadil diandhalake kanggo nemtokake sapa kang pantes kepilih dadi andhahane Pak Lurah. Pak Dana lan Pak Bari klebu loro ing antarane sing bisa lulus.
Taun gumanti taun kedadeyan nggegirisi kaya ora mung dialami dening Pak Badrun lan bekas andhahane. "Akeh wong kang ngakune jujur lan pantes mimpin desa kene, ning sawise dibuktekake, mbel gedhes," ujare Mbok Nah. Warga liyane uga padha komentare. Para warga rumangsa kangelan nggoleki penggantine Pak Lurah kang sedhilit maneh bakal pensiun.
Para calon penggantine Pak Lurah wonge pinter-pinter, nanging nalika dites neng sumur pengadil, ora ana sing lulus. Ana sing bubar raup nganggo banyu sumur banjur gatel-gatel, ana kang ngombe langsung muntah getih, uga malah ana kang bubar mijiki tangane banjur kaku kabeh lan drijine ora bisa megar kaya biyasane. Nanging kok ya isih akeh wong kang gelem nanggung resiko, ya merga ora percaya kuwi mau. Ana saperangan kang malah nantang pengin njajal kasektenane sumur kuwi. Kayata kang dumadi ing wayah wengi iku, Duraka kang tau kewirangan amarga ora disarujuki dadi calon lurah rumangsa kuciwa banget lan nyalahake sumur pengadil kuwi. "He, sumur, sumur, wujudmu rak mung kaya ngono, ning ngapa warga kok malah percaya marang kowe, ora percaya marang aku. Ngerti, ora, aku iki isih keturunan ningrat, mbahku biyen ya tau dadi lurah ing desa kene, ning merga kowe sing mung kaya ngono, aku kokjegal ora bisa nerusake lelabuhane simbahku," ujare Duraka kang durung suwe bali ing desa jalaran dadi buronan kasus perampokan. "Ben, ben, saiki, kowe arep ngapa, aku ora wedi, wingi kowe nggawe raiku dadi gosong kaya ngene iki, saiki takwales kowe!" pambengoke Duraka.
Duraka ngetokake bungkusan putih saka clanane, bungkusan kuwi banjur dibukak, isine disuntak ing njero sumur. "Ha...ha...ha...bakal cilaka kabeh wong sing ngombe banyumu, sumur! Warga kene ben dha mati sisan ora sing ala, ora
Kempalan Cariyos Rakyat Jawi
97
