16
1. Pangan.
Pangan ikoe amot djasad warna-warna. Kang preloe ḍéwé: bangsa goela, poetihing-enḍog lan gadjih. Sing akéh bangsa goela tinemoe ing: beras, kenṭang, bangsa katjang, teboe, gedang, woh-wohan. Poetihing-enḍog ing: enḍog, daging, iwak loh, bangsa katjang. Gadjih ing: krambil, daging, mretéga. Pérangané pang kang diarani pitamine (djasad pangoeripan) preloe banget moenggoeh ing awaking manoengsa. Nanging pitamine maoe akéh sing wis ilang, marga pangan kagoḍog. Dadi pangan mentahan ikoe geḍé adjiné (woh-wohan ; idjon-idjon).
2. Apa preloené pangan koedoe didjoer.
Kang mratakaké pangan menjang sarandoening awak ikoe: getih. Soepaja sarining pangan kena kagawa getih, pangan koedoe didjoer ḍisik nganti lemboet banget. Bisané adjoer, loeloeh nganti lemboet banget maoe marga oléh pitoeloenganing djasad pangedjoer aroepa iloening klandjer roepa-roepa.
3. Ontoe.
Goenané oentoe (lan bam) kanggo mérang-mérang lan nglemboetaké pangan. Ing sakawit oentoené botjah diarani oentoe-enom, ing tembé sawisé poepak, ṭoekoel oentoené tetep. Oentoené wong diwasa ana 32, ing wang ḍoewoer 16, ing wang ngisor 16. Oentoené botjah moeng 20. Dadi oentoe-tetep karo oentoe-nom katjék 12. Katjék 12 ikoe doemoenoeng ing bam 3 x 4. Bam 12 iki ora poepak.
Bab oentoe sinaoenen saka gambar!
4. Klandjer.
| Klandjer-idoe | ngetokaké idoe mawa jijid kang bisa ngoeloehaké | bangsa goela. |
| Klandjer-waḍoek | idem | poetihing-enḍog. |
| Pancreas | idem | bangsa goela, poetihing-enḍog, lan gadjih. |
Ati ngetokaké koewaha (katando ing remperoe) ngeloeloehaké gadjih. Klandjer-klandjer-oesoes ngetokaké idoe mawa jijid kang bisa ngeloeloehaké pangan teteloe maoe, jaikoe kang doeroeng loeloeh ing waḍoek.
5. Dalan Pangan.
Klandjer-klandjer maoe panggonané ana ing saoeroet lan satjeḍaking dalan pangan (tjangkem―oesoes). Pangan kang ora bisa loeloeh (ampas) teroes bablas ngliwati sadawaning pangedjoeran-pangan tekan poengkasané.
Mamah pangan kongsi lemboet, tjikbén dadi waras kenṭoeṭ.
